Phycology جلبک شناسی

نخستین پایگاه اطلاعاتی جلبک شناسی به زبان فارسی

چرخه زندگی در جلبکها

چرخه زندگی در جلبکها

هر موجود زنده در طی حیات خود مراحل متفاوتی را طی می‌کند تا نسل جدیدی را که مشابه خود هستند بوجود آورد. این مراحل را چرخه زندگی Life cycle  گوییم. سه نوع اصلی چرخه حیاتی در جلبکها دیده می‌شود؛

لطفا به ادامه مطلب مراجعه نمایید:


چرخه زندگی در جلبکها

هر موجود زنده در طی حیات خود مراحل متفاوتی را طی می‌کند تا نسل جدیدی را که مشابه خود هستند بوجود آورد. این مراحل را چرخه زندگی Life cycle  گوییم. سه نوع اصلی چرخه حیاتی در جلبکها دیده می‌شود؛

۱: چرخه زندگی هاپلوبیونتیک و هاپلوئیدی (H,h) Haplobiontic ,Haplontic : این جلبکها فقط به یک حالت دیده می‌شوند و آن به صورت هاپلوئیدی است. یعنی گیاه اصلی یا تولید مثل کننده گیاه هاپلوئید است و تنها مرحله دپیلوئیدی ( اسپوروفیتی) مربوط به زیگوت است. زیگوت با گذراندن میوز چهار زئوسیور را ایجاد می‌کند ( هاپلوئید) که مدت کوتاهی شنا کرده و سلول مادر را ایجاد می‌کنند. سلول مادر به روش میتوز تقسیم شده و گامتهای نر و ماده را ایجاد می‌کند که مجدداً زیگوت را بوجود می‌آورند، این نوع از چرخه زندگی در کلامیدوموناس و ولوکس وجود دارد.

 

۲: چرخه زندگی هاپلوبیونیک و دیپلوئیدی (H,d) Haplobiontic  ,Diplontic : این جلبکها نیز فقط به یک حالت دیده می‌شوند و آن به صورت دیپلوئیدی است. یعنی گیاه اصلی دیپلوئیدی بوده و در نتیجه اندام های تولید مثل جنسی ( آنتریدیوم و اوگونیوم) ایجاد می‌کند که در آنها با تقسیم میوز گامت های هاپلوئید ایجاد می‌شوند. این گامت ها با یکدیگر آمیزش حاصل کرده و زیگوت n2 را ایجاد می‌کنند که با تقسیمات میتوزی گیاه دپیلوئید را بوجود می آورد. در این نوع از چرخه زندگی مرحله هاپلوئید تنها در گامتها خلاصه می‌شود.

 

۳: چرخه زندگی دیپلوبیونیک هاپلوئیدی به علاوه دیپلوئیدی Diplobiontic (D, h+d) : در این چرخه زندگی دو نسل ( دو نوع گیاه) هاپلوئید و دیپلوئید ایجاد می‌شود که ممکن است از نظر ریختی مشابه یا متفاوت باشند. سلول تخم با تقسیمات میتوز ایجاد گیاه دپیلوئید ( اسپورفیتی)  را می نماید. گیاه اسپورفیت در درون گامتانژیوم هایی تقسیم میوز انجام داده و زئوسپورهای (n) هاپلوئید را ایجاد می‌کند. زئوسپورها پس از مدت کوتاهی تاژکهای خود را از دست داده و با تقسیمات میتوزی گیاه هاپلوئید را می سازند. گیاه هاپلوئید گامتهای n کروموزمی را ایجاد می نماید که با ترکیب آنها زیگوت ایجاد می‌شود.در جلبکهایی مانند اکتوکارپوس، دیکتیوتا و اولوا دو گیاه هاپلوئید و دپلوئید از نظر ریختی مشابه هستند که این نوع چرخه زندگی به ایزومورفیک  Isomorphic معروف است. اگر دو گیاه هاپلوئید و دیپلوئید شباهتی به یکدیگر نداشته باشند مثلا جلبک گامتوفیت کوچک و اسپورفیت بزرگ داشته باشد( مانند لامیناریا)، و یا برعکس دارای گامتوفیت یزرگ و اسپوروفیت کوچک باشد ( مانند کاتلریا)، گیاه را هترومورفیک Heteromorphic  می نامند.

 

۴: چرخه زندگی تری فازیک یا سه مرحله ای: این نوع از چرخه زندگی دارای سه نسل متفاوت شامل گامتوفیت هاپلوئید، کارپواسپورفیت دیپلوئید و تتراسپورفیت دیپلوئید می باشد. در برخی جلبکهای قرمز این نوع چرخه مشاهده می شود که در این حالت گیاه گامتوفیت نر و ماده مشترک یا مجزا هستند و در نهایت تولید آنتروزوئید و اووگون می نمایند و زیگوت حاصل از لقاح آنها کارپوسپور تولید می نماید. کارپوسپور می تواند گیاه کارپوسپوروفیت را بسازد و این گیاه نیز تتراسپورفیت را بسازد و یا اینکه کارپوسپور مستقیماً فرد تتراسپورفیت را می سازد. در هر حالت تتراسپورفیت با تقسیم میوز تتراسپورها و گیاه گامتوفیت جدید را تولید می کند.   

  
نویسنده : رضا رمضان نژاد قادی ; ساعت ۱:٠٧ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٥ فروردین ۱۳۸٧